HAYATI

Saz şairi. 1820’de (bazı kaynaklarda 1825) Tokat’ta dünyaya geldi. 1882’de Samsun’da yaşama veda etti. Yaşamı üzerine ayrıntılı bilgi yoktur. Emrah’ın Tokat’ı ziyareti sırasında ona katıldı ve onunla birlikte Anadolu’yu dolaştı. Zamanla ünü yayılan Tokatlı Nuri’nin zamanla çevresine genç çıraklar toplandı. Mezarının Samsun’da Şeyh Kutbüddin türbesi yakınlarında olduğu söylenir. Şairin Ziya Paşa’nın Amasya’da düzenlediği panayırda çalıp söylediği bilinmektedir.

Daha çok genç yaşta iken saz çalmaya başlayan Tokatlı Nuri, meslekten yetişme bir aşık tipidir (F. Köprülü). Aruz ölçüsü ile yazdığı şiirler, teknik olarak kusurludur. Çağa egemen bir şiir anlayışı onu da etkilemiştir. Hece ölçüsü ile kaleme aldığı şiirlerinde bile bu etki kendini hissettirir. Ama aşk şiirlerinde ince bir duyarlılık, bir içtenlik göze çarpar. Şair üzerindeki Emrah etkisi şiirlerinde hissedilir. Buna rağmen XIX. asır halk şairleri arasında Tokatlı Nuri’nin şiirleri açık ve duygularının çok derin olması bakımından üzerinde durulması gereken bir vasıftadır.

ESERLERİ

Şiir:

  • Ara Yeri Karlı Dağlar Alıp Da
  • Sun Sâki Lâlinden Teşne Dillere.
  • Dil İflah Olmam Ben Bu Yaradan.
  • Ey Felek Bir Derde Düşürdün Beni.
  • Hazan İle Geçti Gülşen-i Bostan.
  • İnkisar Eylemem Yazık Serine.
  • Kıymet Mi Biçilir Cevher Taşına.
  • Acep Ben Ne Dedim O Şivekâra

Şiirleri A. Talat Onay tarafından toplanarak 1933’te kitap halinde yayımlanmıştır.

ESER ÖRNEKLERİ

I

Ey Felek bir derde düşürdün beni

İşim gücüm aldın kar senin olsun

Aklım baştan alıp şaşırttın beni

Farıgım namusla ar senin olsun

*

Bülbüller feryadı gelsinler meşka

Bir şeye benzemez bu dert de başka

Pervaneler gibi ateş-i aşka

Ben yandım kül oldum nar senin olsun

*

Açılmış bahçede sümbüller gibi

Açılmadan soldum ben güller gibi

Yavrusun yitirmiş bülbüller gibi

Feryat bana düştü zar senin olsun

*

Ruz ü şeb çeşminden kan döker aşık

Nuri’nin haline demezsin yazık

Bir dilberi bana görmedin layık

Şimden geru cihan var senin olsun

***

II

Ey dil iflah olmam ben bu yaradan

Hasretle dalgalandım aşk ateşinde

Genç ömrümde verdi bana yaradan

Bir dahi vermesin kullar başına

*

Müşkil olur imiş düşmek bu derde

Günden güne artar yara ciğerde

Ağlayı ağlayı gurbet ellerde

Kan karıştı gözlerimin yaşına

*

Varlığım mahvetti dilde şadımı

İstedim vermedi Hak muradımı

Kam olmadı deyü Nuri adımı

Böyle yazın mezarımın taşını

***

III

Hazan ile geçti gülşen-i bostan

Eyle dertli bülbül zar garib garib

Haraba yüz tuttu bezm-i gülistan

Ağla şimden geri var garib garib

*

Hançer-i feleğin ucu ciğerde

Gittikçe artıyor yâre bu serde

Gurbet diyarında tutuldum derde

Gel tabib yaremi sar garib garib

*

Nuri bizim ilin gonçe gülleri

Açılmıştır öte dost bülbülleri

Ben sefil ser-gerdan gurbet illeri

Biz zaman gezeyim yar garib garib

KAYNAKÇA: Köprülü, Fuad (2004). Saz Şairleri V cilt. Ankara: Akçağ Yay, Onay, Ahmet Talat (1933). Âşık Tokatlı Nûrî.

 

 

Paylaş