HAYATI

Şair. Doğduğu tarih tam olarak bilinmemektedir. 1562’de vefat etti. Ahmed-i Sarban’ın halifesidir. Sıbyan hocalığı yaptığı dönemde, bir kısım Melamilerce Kutb olarak kabul edildiği bilinmektedir. Kendisinden sonra ise Gazanfer Dede halife olmuştur.

Vizeli Alaeddin Kaygusuz, Melami hamzavi edebiyatının kurucularından biri olduğu dile getirilir. Şiirlerinde aruz da kullanmakla birlikte, daha çok hece ile şiirler yazmış, kendine özgü buluşlarda Melamiliğin yaratıcısı olmuştur. Kaygusuz mahlasını kullandığı için, şiirleri Kaygusuz Abdal ile karıştırılmıştır. Şu dörtlüğü kendi inancı ve Melamiliğin özelliklerini yansıtması açısından önemlidir:

Kaygusuz dir şah-ı cihan

Başı kaba teni üryan

Bizimdir ayet-i Kur’an

Biz vasl-ı didar ehliyiz.

Alaeddin Vizeli Kaygusuz hakkında Abdülbaki Gölpınarlı’nın, Kaygusuz Vizeli Alâeddin. Hayatı ve Şiirleri adlı bir çalışması vardır.(İstanbul 1933). Bu çalışma, Ahmed Sârbân’a isnat edilen “Kaygusuz” mahlaslı şiirlerin Vizeli Alâeddin’e ait olduğunu ortaya koyan ve onun etraflı biyografisini veren bir araştırmadır.

ESER ÖRNEKLERİ

İLAHİ

Sana bir gizli sözüm var

Gel gönüle bir gönüle

Sen senliğin elden bırak

Gel gönüle gir gönüle

Bulam dersen feth-i babın

Kaldır sen senlik hicabın

Bilem dersen aşk kitabın

Gel gönüle gir gönüle

İlmine bakıp güvenme

Zühdüne görüp aldanma

Bunda cana başa kalma

Gel gönüle gir gönüle

Kaygusuz bu böyle olur

Hakka doğru yol kim varır

Bulanlar gönülde bulur

Gel gönüle gir gir gönüle

KAYNAKÇA: İbnülemin, Son Asır Türk Şairleri (1930), I, 160-162, Ergun, Türk Şairleri, II, 724-727, TA (1971), XVIII, 11-12,  TDEA (1979), III, 358-359, Mehmet Kaplan, “Abdülbaki Gölpınarlı”, Milliyet Sanat Dergisi, nr. 56, 15 Eylül 1982, s. 31, Orhan Şaik Gökyay, “Abdülbaki Gölpınarlı’nın Ardından”, MK, nr. 39, Nisan 1983, s. 47-48, Behçet Necatigil, Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, İstanbul 1983, s. 172-173., S[erver] Tanilli, “In Memoriam Abdülbaki Gölpınarlı”, Turcica, XVI, Paris 1984, s. 7-9, Atilla Özkırımlı, Türk Edebiyatı Ansiklopedisi, İstanbul 1984, II, 546-547, TY – JOUR T1 – Abdülbaki, Kaygusuz Vizeli Alaeddin: Hayatı ve Şiirleri, Remzi Kitaphanesi, İstanbul 1933 AU – Sadettin Nüzhet Y1 – 2010 PY – 2010 N1 – DO – T2 – Journal of Turkology JF – Journal JO – JOR SP – 301 EP – 304 VL – 3 IS – 0 SN – 0085-7432-2651-3188 M3 – UR – Y2 – 2020 ER, Türkiyat Mecmuası Abdülbaki, Kaygusuz Vizeli Alaeddin: Hayatı ve Şiirleri, Remzi Kitaphanesi, İstanbul 1933 %A Sadettin Nüzhet %T Abdülbaki, Kaygusuz Vizeli Alaeddin: Hayatı ve Şiirleri, Remzi Kitaphanesi, İstanbul 1933 %D 2010 %J Journal of Turkology %P 0085-7432-2651-3188 %V 3 %N 0 %R %U

 

Paylaş