HAYATI

XV. yüzyıl Çağatay edebiyatı divan şairlerinden. Yaşamı üzerine herhangi bir bilgi yok. Onu Çağatay lehçesi ile kaleme aldığı Yusuf ve Zeliha mesnevisi ile tanıyoruz. Tam adı Dastan-ı Hazret-i Yusuf aleyhi’s-selam ve Zeliha olan bu eser 1469’da Belh kentinde yazıldı. Yapıtın girişinde “Farsça mensur bir eserden” Türk diline çevrilmiş olduğu belirtilmektedir:

“Nesr idi ol kıssa dagı Parisi

İrdi anga can közi nezzaresi

Bar idi köngülde büründin bu azm

Kim anı Türki tilige kılsa nazm”

Türk dili ve edebiyatı tarihi açısından önem taşına bu yapıt basılmadı.

ESERLERİ
  • Yûsuf u Zeliha
ESER ÖRNEKLERİ
YUSUF U ZELİHA’DAN

I

Her gün ol maha subh-ı cedid
Yeni hil’at verirdi ol hurşid

Yasdığından götürse gün gibi ser
Hazır eylerdi la’l-gün efser

Efser ursa serine izzet ile
Farkın öpüp der idi rağbet ile

Hak-i payın olaydı ger tacım
Arş-ı cana ererdi mi’racım

Pirehen sala laleden semene
Derdi hem-raz olup o pirehene

Ah eğer tarik olsa haste tenim
Can safasın bulurdu bu bedenim

Vericek kaddine kabasını
Eydür idi öpüp yakasını

Kaşki ben de ol günü görsem
Yârin ak boynuna yüzüm sürsem

Çün kemer-bendi bağlasa beline
Gelir idi bu arzu diline

Ki n’olaydı miyan-ı yâre eğer
Sim sa’idlerim olaydı kemer

Sünbülünü dağıtsa şane ile
Cem’ ederdi özün bahane ile

Taşt-ı zerrinde yudu sünbülünü
Fark ederdi benefşeden gülünü

Yusuf’a izzet edip ol hoş-nam
Dest-i latifiyle yedirdi ta’am

Naz ü ni’mette yarına o nigar
Öyle eylerdi ihtimam ey yar

Yese bağrın kebab ederdi ana
İçse kanın şarab edeydi ana

Eyler idi dileye deyu nigar
Kuş südünden birisini ihzar

Gece azmetse haba dil-ber-i hüb
Taze gülden döşerdi bister-i hüb

Nergisi hab edince rahat ile
Söyler idi şeker hikayet ile

Bağlasan nergisini perde-i hab
Hem-dem olurdu şam’a pür ta ü tab

II

Sabrım libasını yine sad pare eyledin
Tir-i gamınla bağrımı pür-yare eyledin

Saldın dilime zülf-i perişan hayalini
Kuy-ı huzurdan beni avare eyledin

Ben çare bulmak ister idim haste gönlüme
Derdinle sen beni yine bi-çare eyledin

KAYNAKÇA: Köprülü, Fuad (1945). “Çağatay Edebiyatı”. İslâm Ansiklopedisi. C. 3. İstanbul: MEB Yay. 270-323.

Paylaş