HAYATI

1866 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. 21 Temmuz 1905 günü Folkestone, İngiltere’de hayatını kaybetti. Ali Seza imzasını da kullandı. Kaymakam Ali Ragıp Bey’in oğludur. Düzenli bir öğrenim görmedi. Bir süre Lisan Mektebi’ne devam etti. Hukuk Mektebi ikinci sınıf öğrencisiyken sürgüne gönderildi. Hariciye Nezareti’nde katip olarak çalıştı. Mizan gazetesinde yazılar yazdı. İkinci Abdülhamid döneminde Mizan gazetesinde kaleme almış olduğu yazıları sebebiyle tutuklandı ve Konya’ya sürgün edildi. Bir süre sonra yeni sürgün yeri olan Trablusgarp’a gönderilirken yolda İskenderiye’ye kaçtı ve yolda daha uygun bir sürgün yeri için başvurdu. İzmir’de oturma isteği kabul edildi. Burada vilayet tercümanı olarak çalıştı. Daha sonra Bitlis’e sürgün edildi. Birkaç ay sonra tekrar İzmir’e dönmesine izin verildi. 1900 yılında Jön Türkler hareketine katılmak için Avrupa’ya kaçtı. Fransa, İngiltere ve Tunus gibi ülkelerde yaşadı ve İngiltere’de vefat etti. Cenazesi Mustafa Fazlı Paşa’nın kızı Prenses Nazlı tarafından Tunus’a götürülerek vasiyet etmiş olduğu tepeye gömüldü.

Abdulhalim Memduh hem aruz, hem hece ölçüsü ile şiirler kaleme aldı. Zeki ve taşkın bir yaradılışa sahipti. Şiirlerinde alaycı bir dil hakimdi. Abdülhak Hamit’in takipçisiydi. Çağdaşı Muallim Naci’nin fikirlerinin şiddetle karşısında durdu. Osmanlılarda, “edebiyat tarihi” adlı kitap ilk kez Abdullah Memduh tarafından kaleme alındı. Küçük boyda ve yüz otuz dört sayfalık “Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye” adlı bu eserin ilk bölümlerinde edebiyat üzerine genel nitelikli bilgiler verdikten sonra, kitabın ikinci bölümünde eski Türk edebiyatı, üçüncü ve son bölümünde ise Akif Paşa’dan başlayarak 1880’li yıllara kadar yeni dönem edebiyatı örneklerle ele alınmıştır. Fransızca yazılan ilk Türk şiiri antolojisini de Edmond Fazy ile birlikte Abdullah Memduh tarafından hazırlanmıştır.

ESERLERİ

ŞİİR: Tasvir-i Vicdan, İst., 1884, Tasvir-i Hissiyat, İst., 1886, Burhan, İst., 1886.

BİYOGRAFİ: Reşit Paşa, İst., 1889

OYUN: Ümitsiz Mülakata yahut İstifade-i İbret, İst., 1875, Bedriye, İst., 1886, Abdülhamid ve Genç Türk Bir Haremağası, (yayına hazırlama Refik Nevzat ile birlikte), 2. baskı, İst., 1909, Nalan, ?

İNCELEME: Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye, İst., 1889

ANTOLOJİ: Antologie des Poemes d’Amour Turcs (yayına hazırlama: E. Fazy ile birlikte), Paris, 1905.

Paylaş