HAYATI

Şair. Asıl adı Şeyh Mehmet Dede Sultan. Ataları Türkistan’dan gelerek Eğridir’e yerleşmiş bir ailenin çocuğudur. Yaşamı hakkında fazla bilgimiz yoktur.

Eğridir ve çevresinde büyük bir şöhret kazanan şair, şiirlerinde Muhiddin ve Dolu mahlaslarını kullanır. Şiirlerinde bilhassa üslup bakımından Yunus Emre ve Aşık Paşa yolunu takip eder. Muhiddin Dolu, Hızır-name adlı eserinde dini eppoler arasında çok enteresan ve orijinal bir şahsiyetle göze çarpar. Eser emsali gibi didaktik olmayıp dervişlikle, maddi ve manevi alemlerle ilgili hayatının destanı mahiyetindedir.

Dolu’nun asıl büyük önemi ise, emsali dervişler gibi mahdut ve mücerret vahdet-i telakkileri içinde, sadece ilahi aşkın ferdi heyecanlarını terennüm etmeyip o devirler halkının ruhunda yaşadığı şekilde, erenleri aynı zamanda hayata ve cemiyete mal etmesi, riyazet ve miskinlikten uzak bir ruhla onları millet için çalışan ilahi kahramanlar şeklinde göstermesidir.

ESERLERİ

Muhiddin Dolu’nun çeşitli manzumelerden meydana gelen yazma bir Divan’ı ile, tek nüshası Isparta Halil Mahid Paşa Kitaplığı’nda bulunan Hızır-name adlı dini eseridir.

ESER ÖRNEKLERİ

I

Hünkar Hacı’nın Bektaş gelür

Şad oldı divane gönül

Uryan Şücailer yürür

Şad oldı divane gönül

*

Dağ taş erenler doldılar

Atlı yayanlar irdiler

Hünkar ilen hep geldiler

Şad oldı divane gönül

*

Çün Hacı Bektaş’um gelür

Ben kulına ol görinür

Çagırdıgumda bulınur

Şad oldı divane gönül

*

Bir boz ata binmiş gelür

Önünce sancaklar yürür

Kamuşı ak sancakdürür

Şad oldı divane gönük

*

Hep cümlesi bizi bilür

Saf saf olup leşker gelür

Hünkar bizi alup varur

Şad oldı divane gönül

*

Ben Dolu yüzler süridüm

Atı yanınca yüridüm

Bindürdi atına beni

Şad oldı divane gönül

*

Bindürdi Hünkar atına

Hem virdi leşker katuma

Var yağıyı döndür didi

Şad oldı divane gönül

*

Var bekle şarkın yolların

Hem gözle Osman illerin

Sen hod bilürsin yolların

Şad oldı divane gönül

*

Kırmağa igen kıymagil

Yad ile leşker yaymagil

Hem değme söze uymagil

Şad oldı divane gönül

*

Oku bu ismi dahi vur

Düşman kamusı ola kür

Gözle acem yolını dur

Şad oldı divane gönül

*

Dir on bir er koşdum sana

Dahi gerekse de bana

Bin bin dahi virem sana

Şad oldı divane gönül

*

Kendü silahın kuşadup

Kendü atına bindürüp

Himmet dua yoldaş idüp

Şad oldı divane gönül

*

Miskin Dolu aldın elin

Tutdı çü şarkistan yolın

Bir sarp işe bağlar belin

Şad oldı divane gönül

*

Cem’ oldı leşker cümlesi

Hep Konya meydanında çün

Akşam namazın kıldılar

Şad oldı divane gönül

*

Emreyleyüp dür var yüri

Gel gir Erzincan’a tiz

Anda salat-ı subhi kıl

Şad oldı divane gönül

*

Girdük çü Erzincan’a pes

Kılduk firarda hep namaz

Geçüp acem yolın tutup

Şad oldı divane gönül

*

Serhadde çün varduk ayan

Yanumda leşker bi-keran

Dilümde Hızr ismi revan

Şad oldı divane gönül

*

Emr olınan oldı eda

Def’olup kamu a’da

İrdi Hüda’dan çok ata

Şad oldı divane gönül

*

Oldı icazet döndiler

Yerli yerine vardılar

Tanrın rızası buldılar

Şad oldı divane gönül

*

Muhyiddin olmuşdur Dolu

Candan Hızır Han’un kulı

Vardur her işlerde eli

Şad oldı divane gönül

KAYNAKÇA: Kocatürk, Vasfi Mahir (1968). Tekke Şiiri Antolojisi. Ankara: Edebiyat Yay.

Paylaş