1909 yılında Akçaabat/Trabzon’da dünyaya geldi. 20 Haziran 1989’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Amasya Öksüzler yurdundan ilkokulu bitirme belgesi aldı. Sanat Okulunu bitirdi. Sivas İlk öğretmen okulundan mezun olduktan sonra Malatya ve Adıyaman’da öğretmenlik yaptı. Ardından Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümde 2 yıl eğitim gördü. Ceza Kanununun 142. Maddesine aykırı bulunan “Tren” adlı şiiri nedeni ile dört yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı. 1939 yılında cezaevinden çıktıktan sonra İstanbul’a yerleşerek yazın hayatına başladı. Askerliği yine siyasi faaliyetler sebebiyle yedi yıl sürdü. Askerliğinden sonra çevirmenlik ve özel öğretmenlik yaptı. 1955 yılında 6-7 Eylül Olaylarında ve 12 Mart 1971 askeri müdahale döneminde bir süre tutuklu kaldı. Mezarı Florya Şenlikköy Mezarlığındadır.

Hece ölçüsüyle başlayıp daha sonralara serbest nazımda yazdığı şiirleri 1925 yılından itibaren İzler(Giresun), Servet-i Fünun, Adım(Sivas), Yeni Yol, İnsan, Küllük, Ses, Yeni Edebiyat, May, Papirüs ve Türkiye Yazıları gibi dergilerde yayımlandı. Bu eserlerinde “Nazım Hikmet estetiğinden kurtularak kendi öz sesini bulmayı başardı”(Kurdakul). “Kutsal İsyan” adlı sekiz ciltlik romanında belgelere dayanana tanıklığıyla, Kurtuluş Savaşı yıllarını, toplumun tüm kesimleriyle verilen bir “var olma ekseninde destanlaştırdı. “Kutsal Barış” adlı yedi ciltlik romanında ise Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından Atatürk’ün vefatına kadar geçen süreyi “kuruluş yılları” çerçevesinde, belge ve tanıklarla aktardı.

Hasan İzzet Dinamo hakkında Asım Bezirci, “Orhan Velilerden önceki yeni şiirin olduğu kadar, sosyalist şiirin de oluşumuna katkıda bulunmuştu; Hem de ne çileler pahasına!… Bütün şiirleri kitap haline geldiği zaman, bu katkının değeri daha iyi belirecek, Dinamo’nun kişiliği daha iyi anlaşılacaktır” değerlendirmesini yapmıştır.

1977 yılında “Kutsal Barış” adlı romanıyla Orhan Kemal Roman Ödülünü ve 1998 yılında AFEKS 1. İstanbul Kitap Şenliği Özel Ödülünü almıştır.

ESERLERİ

ŞİİR: Adsız Kitap (Vehbi Cem Aşkun ve Melih Cevdet ile, 1931), Deniz Feneri (1937), Karacaahmet Senfonisi (1960), Özgürlük Türküsü (1971), Mapusanemden Şiirler (1974), Sürgün Şiirleri (1975), Gecekondumdan Şiirler (1976), Kavga Şiirleri (1977), Çoban Şiirleri (1982), Nâzım’dan Meltemler (1989), Tuyuğlar (1990).

ROMAN: Kutsal İsyan (8 cilt, 1966-67), Ateş Yılları (1968), Savaş ve Açlar (1968), Kutsal Barış (7 cilt, 1971-76), Öksüz Musa (1973), Musa’nın Mapusanesi (1974), Koyun Baba (1976), Musa’nın Gecekondusu (1976), Açlık (1980), Türk Kelebeği (1981), Adalet Sıtması (1983), Anadolu’da Bir Yunan Askeri (1988), Sübyan Koğuşu (1994).

HİKÂYE: Savaşta Çocuklar (1981).

ÇOCUK KİTABI: Kenti Yiyen Çocuk (resimleyen M. Bilgin, 1991).

ANI: 6-7 Eylül Kasırgası (1971), İkinci Dünya Savaşı’ndan Edebiyat Anıları (1984), TKP Aydınlar ve Anılar (1989).

ÇEVİRİ: Ana (M. Gorki’den, 1971), Faust (Goethe’den, 1983). Ayrıca, Hasan Deniz adıyla çevirdiği çocuk kitapları, görgü kuralları ve fotoğrafçılık kitapları vardır.

Paylaş