HAYATI

XIX. yüzyıl divan şairi. 1823’te Manastır’da dünyaya geldi. 1876’da Kahire’de yaşama veda etti ve burada gömüldü. Adı Salih’tir. Kur’an’ı ezberledikten sona hat dersleri aldı ve bu sanatı öğrendi. Medreseye devem etti. Farsça okutarak ve hattatlık yaparak geçimini sağladı. Encümen-i Şu’ara’ya katıldı. Öğretmenlik yaptığı için “Hoca” lakabı ile anılan Na’ili’yi, XVII. yüzyılın tanınmış şairlerinden biri olan Na’ili’den ayırmak için “Cedid” sıfatı ile de anılmıştır. Son yıllarında Mısırlı bir zengine Farsça ve hat dersleri vermek üzere Kahire’ye gitmiş ve ölümüne kadar burada yaşamıştır.

ESERLERİ

Mevlevi öğretisini benimseyen Na’ili-i Cedid’in Divan’ı basılmamıştır. Pend-i Attar’ın her beytini beş beyit ile Türkçeye çevirdiği Kenzü’n-nesayih adlı eseri basılmıştır.

ESER ÖRNEKLERİ

GAZEL I

Cilvegerdir şive-i idbar ile amalimiz
Mihre amma naz eder piraye-i ikbalimiz

Vakıf-ı raz-ı nihanız gamze-i gammazdan
Terceman-ı gaybı lal eyler lisan-ı halimiz

Ab u tab-ı gülşen-i hüsnüz ser-a-pa cezbeyiz
Gonce-i hurşide şebnemdir dil-i meyyalimiz

Bülbül-i bağ-ı ferağ-ı sabr u samanız yine
Reng ü buy-ı gülden olsa şeh-per ü şeh-balimiz

Küfrden pak eyledi feyz-i berehmen-suz-ı aşk
Secde-i hüsn-i bütandır ahsen-i a’malimiz

Can olur pür-hande-i şevk-i behişt-i arzu
Ey hoş dem kim gelir hançer be-kef kattalimiz

Hem geda-yı kuy-ı fakrız hem şeh-i ali-cenab
Bende-i Molla-yı Rumuz raygandır malimiz

GAZEL II

Hüsn ü ânından o mâhın mâhtâb eyler hicâb
Pertev-i mihr-i ruhundan âfitâb eyler hicâb

Cilvegerdir perde-i hüsnünde yüz bin mihr ü mâh
Eylemez ağyâra izhâr âb u tâb eyler hicâb

Hayret-ender-hayreti seyr eyledim âyînede
Aks-i hüsn-i sûretin kılmış nikâb eyler hicâb

Tâb-ı meyden ol perî âteş nikâb olmuş yine
La’l-i nâbından kadeh andan şarâb eyler hicâb

Mazhar-ı nûr-ı tecellî-i cemâl-i pâkiyiz
Nâ’ilî bilmem neden ol bî-hicâb eyler hicâb

KAYNAKÇA: Özcan, Hidayet (hzl.) (2000). İbnü’l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C. 3. Ankara: AKM Yay. 1481, Kılıç, Filiz, Tuncay Bülbül (2007). “Bulgaristan Doğumlu Divan Şairleri”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 43: 49-66, Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

 

Paylaş