HAYATI

1 Ocak 1930’da Muş’ta dünyaya geldi. 29 Haziran 1989 günü İzmit’te hayatını kaybetti. 1952 yılında Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca Bölümü’nden mezun oldu. Daha sonra devlet bursu ile gittiği Fransa’da Sornonne Üniversitesi’nde Fransız Dili ve Edebiyatı ile sesbilim üzerine yükseköğrenim gördü. Yurda döndükten sonra Hakkari, Trabzon ve Samsun liselerinde öğretmenlik ve Gazi Eğitim Enstitüsü’nde Fransız Dili ve Edebiyatı öğretim üyeliği yaptı. 1963-1965 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığı Terbiye Kurulu’nda, Tercüme Kurulu’nda ve Tercüme Dergisi’nin çıkarılmasında görev aldı. Tahsin Saraç, 1971 yılındaki askeri darbeden sonra siyasal nedenler ile iki kez gözaltına alındı ve aklandı.

İlk şiiri olan Boğuntu 1954 yılında Varlık dergisinde çıktı. Varlık, Dost, Papirüs, Halkevleri, Türkiye Yazarları ve özellikle Türk Dili dergilerinde yayımladığı şiirleri ile adını duyurdu. Yunus Emre, Mahmut Şevket Esendal, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Orhan Asena ve S. Çağan gibi yazarların eserlerini Fransızca diline kazandırdı.

Tahsin Saraç’ın bazı şiirleri Fransızcaya çevrilerek Poemes Choisi (çev. Ayhan Özden, 1974) adı ile kitaplaştı. Şiirlerinde özenli bir Türkçe, titiz bir kurgu ve simgesel bir söyleyişle toplumsal sorunlara yönelerek, barış, yaşama sevinci, kavga, ölüm, özgürlük ve yaşadığımız çağın acıları gibi temaları işledi. Şiirlerinin en belirgin özelliği imge zenginliği ve şiirselliğini yeni sözcüklerle sağlamış olmasıdır.

Tahsin Saraç, Günümüz Fransız Şiiri adlı eseri ile 1964 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü; Direnmeler ile 1970 TRT Sanat Ödülü; Fransızcaya yaptğı çeviriler sebebi ile Fransız Hükümetince 1968 Legion d’Honneur Ulusal Liyakat Nişanı; Macaristan Hükümetince 1976 Endre Ady Nişanı; Beşinci Frank (F. Dürrenmett) çevirisi ile 1978 Ankara Sanatseverler Derneği En İyi Çeviri Ödülü; 1988 Asya-Afrika Yazarlar Birliği Lotus Ödülü’nü almıştır.

ESERLERİ

ŞİİR: Bir Ölümsüz Yalnızlık (1965), Güneş Kavgası (1968), Direnmeler (1973), Poems Choisis (31 şiirin Fransızcaya çevirisi, Ayhan Özden ile, 1974), Güvercin Kasapları (1978), Bir Sevgiyi Görüntüleme (1980), Toplu Şiirler (1986).

ÇOCUK KİTABI: Balta Sapı (1963), Çolak Pehlivan (1963), Ağustos Böceği İle Karınca (1963).

ÇEVİRİ: Kurt Kardeşler (M. Aymée’den, 1958), Yerma (F.G. Lorca’dan, 1962), Ezgiler Ezgisi (J. Giraudoux’dan, 1963), Karı Koca ve Ölüm (A. Roussin’den, 1963), Çark (J.P. Sartre’dan, 1964), Kadınlar da Savaşı Yitirdi (C. Malaparte’tan, 1965), Profesör Taranne (A. Ada-mov’dan, 1965), Amerikan İmparatorluğu (C. Jullien, A. Gülersan ile, 1969), Okul Döneminde Çocuğu Yönetme (M. Reuchlin, N. Engez ile, 1970), Şiirler (S. Petö’den,1973) Günümüz Fransız Şiiri (1963, Çağdaş Fransız Şiiri adıyla, 1976), Beşinci Frank (F. Dürrenmatt’tan, 1979), Bütün Oyunları (F.G. Lorca’dan, A.T. Oazoğlu ile, 1982), Seçilmiş Şiirler (R. Char’dan, 1983), Rimbaud’nun Mektupları (1985), Kan ve Altın (E. Ady’den, 1992), Truva Savaşı Olmayacak (J. Giraudoux’dan, 1997).

SÖZLÜK: Çağrışım Yoluyla Fransızca-Türkçe Sözlük (F. Baldaş ile, 1959), Fransızca-Türkçe Argo Sözlüğü, 1966), Fransızca-Türkçe Büyük Sözlük (2 cilt, 1976), FransızcaTürkçe Okul Sözlüğü (1988).

DİĞER: Altın Bilezik (1963), Atatürk (1963), Az Tamah Çok Zarar Verir (1963), Aile Ocağı (1964), Erzurumda Aziziye Savaşları (1964), Âşık Veysel (1965), Çıplak Kayada Çimlenmek (1989).

 

 

 

 

 

 

 

Paylaş