HAYATI

XIX. Yüzyıl saz şairi ve halk ozanı. 1856 yılında Sivas’ın Kangal ilçesine bağlı Deliktaşı köyünde dünyaya geldi. 1899’da Deliktaşı’nda yaşama veda etti. Asıl adı Mustafa’dır. Bazı deyişlerini önce İcadi, daha sonra Cehdi mahlaları ile yazmış olsa da asıl ününü Ruhsati mahlasını kullanarak söylediği deyişleri ile kazandı.

Çok erken bir yaşta anne ve babasını kaybeden Ruhsati, on altı yaşına kadar köyünde okumayı ve yazmayı öğrendi, çobanlık ve çiftçilik yaptı. Ali Ağa adlı birinin yanında geçen yetişme yıllarında Hoca Feryadi ile Aşık Kusuri’den saz ve söz dersleri aldı. Bir süre Anadolu’yu bucak bucak gezerek yaşamını kazandı. En sonunda köyüne döndü ve burada evlendi. İlk eşini erken yaşta kaybettikten sonra üç kez daha evlenen Ruhsati’nin diğer eşleri de genç yaşlarda yaşama veda etti. Kendisi gibi saz şairi olan oğlu Aşık Minhacı’yı da çok genç bir yaşta yitirmesi Ruhsati’yi derin bir kedere boğdu.

Bir Bektaşi dervişi olduğu bilinen Ruhsati’nin aruzla yazılmış şiirleri de olmasına rağmen, kişiliği hece ölçüsü ile söylediği deyişlerde kendini gösterdi. Tasavvufla ilgili didaktik ve ahlaki manzumelerin yanı sıra, özellikle biçim güzelliğine ve sadeliğe önem veren işlediği koşmaları sayesinde yaşadığı dönemde Orta Anadolu’da haklı bir şöhret kazanmış, başarılı aşıklardan biri olduğu kabul edildi. Ruhsati’nin sevi, doğa ve tasavvufla ilgili şiirleri ile birlikte düzenle alakalı konuları, acı, buruk bir dil ile yazdığı taşlamaları da bulunmaktadır.

Ruhsati’nin şiirleri 1936 yılında Kadri Özyalçın tarafından bir araya getirilerek “Deliktaşlı Ruhsati Hayatı ve Eserleri” adı ile; 1958 yılında ise Eflatun Cem Güney ile Çetin Eflatun Güney tarafından bir kitapta toplanarak “Ruhsati, Hayatı ve Şiirleri” adı ile yayımlandı.

KAYNAKÇA: Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Kadri Özyalçın / Deliktaşlı Ruhsati, Hayatı ve Eserleri (1936), Eatun Cem Güney – Çetin Eatun Güney / Ruhsati Hayatı ve Şiirleri (1958), İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) – Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) – Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007, 2009) –  Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) – Encyclopedia of Turkey’s Fomous People (2013)

Paylaş