HAYATI

On altıncı yüzyıl divan şairlerinden. Doğum tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmayan Revani’nin Edirne’de dünyaya geldiği bilinmektedir. 1524’te Bursa’da vefat etmiş ve Kırkçeşme’de kendisi tarafından yaptırılan, günümüzde ortadan kalkmış olan, mescidin bahçesine gömülmüştür. Adı İlyas Şücâ olup Abdullah isminde bir sipahinin oğludur. “Revânî”yi mahlas olarak seçmesinin sebebi ise Tunca nehri kıyısındaki bahçeler arasında ikametinin ve bu ırmağın tatlı akışının kendisinde uyandırdığı duyguların etkisi olduğu dile getirilmektedir.

II. Beyazıt döneminde İstanbul’a gelen Revani Çelebi, ilk surre eminini Mekke ve Medine’deki yoksul halka dağıtmak amacı ile hazırlanan parayı götürdü. Görevini kötüye kullanmakla suçlanınca da gözden düştü. Ulufesi kesilen Revani, tımar hizmetine verildi ve Trabzon’a gönderildi. Burada şehzade Selim’e (Yavuz) bağlandı. Bir ara Yavuz’un gazabına uğradı ve varına yoğuna el kondu. Durumunun kötüye gittiğini görünce Mısır’a gitmek üzere yola çıktıysa da, kızgınlığı geçen şehzade, ardından adamlar gönderdi ve Revani’yi yoldan çevirtti. 1512’de Yavuz İstanbul’a tahta çıkmak için geldiğinde Revani Çelebi onun yanındaydı. Yavuz Sultan Selim’in padişahlığı döneminde önemli devlet memurluklarında bulundu.

İçkiye ve içkili meclis eğlencelerine düşkün olan Revani Çelebi, şiirlerini devrine göre canlı ve açık bir ifade ile yazmıştır. Fakat bu şiirlerde devrin modası olan mazmunculuk hakimdir. Hemen hemen her beyitte ya bir teşbih, bir hüsn-i tahlil, bir tevriye, bir cinas ya da herhangi bir şekilde bir nükte vardır. Revani Çelebi’ye göre sanatın bütün amacı nükteli bir söz etmekten ibarettir.

Asrının değerli bir şairi olan ve çağdaşları tarafından çok beğenilen Revani Çelebi, kendinden sonraki yüzyıllarda ününü koruyamamıştır. Çünkü gazellerin zevkini, pek çok benzeri ile birlikte, Baki’nin eskittiği gibi, İşret-name’sinin tadında da 17. yüzyıl daha zarif ve daha düzgün edalı Sakinameler geride bırakmıştır.

ESERLERİ
  • Dîvân
  • İşret-nâme
ESER ÖRNEKLERİ

Bir tane güzel sevdi cihan içre Revani

Kim sevr boyu lale ruhu gonca femi var

*

Subh-dem gördüm mahallende sana sunmag içün

Bir kızıl gül almış ey dilber eline afitab

*

Mest olup gördüğüne mevi evler iken ah kim

Görmeze urdun bana geldükde ihmal eyledün

*

Yokdürür çünki sarılmağa Revani çare

Eneğün okşayalum barı dudağın emelüm.

KAYNAKÇA: Ahmet Atillâ Şentürk / Osmanlı Şiiri Antolojisi (1999), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).

Paylaş