9 Aralık 1941’de İstanbul’da dünyaya geldi. Asıl adı Zeynep Melisa Erdönmez’dir. 1966 yılına kadar Melisa Erdönmez imzasını kullandı. Memur Nimet Hanım ile tersane işletmecisi Mustafa Erdönmez’ın kızıdır. Çamlıca Kız Lisesi’ni ve Beyoğlu Ticaret Lisesi’ni bitirdikten sonra bir süre İstanbul Ticari İlimler Akademisi’nde okudu. Daha sonra girdiği İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nü 1964’te bitirdi. 1965-1967 yıllarında Tiyatro eğitimi için Londra’da bulundu. BBC Türkçe servisinde kültür programları ve tiyatro eleştirileri yayımladı. Matbaa yöneticiliği, sanat dergisi yöneticiliği, kurs öğretmenliği gibi işlerde çalıştı, amatör ve profesyonel pek çok tiyatronun kurucuları arasında yer aldı. 1991-93 arasında Türkiye Yazarlar Sendikası’nın genel sekreterliğini yürüttü.

İlk yazısı “Köy ve Şehir Romanı” 1959’da Vatan gazetesinde çıktı. Şiirleri Yelken, Otağ, Ataç, Varlık, Edebiyat’81, Gösteri, Milliyet Sanat, Edebiyat Eleştiri, Milliyet Sanat, Edebiyat-Eleştiri, E ve Soyut gibi dergilerde yayımlandı. Şiirlerinde genel olarak bir kendini arayış ve kendisiyle, geçmişle ve çevreyle temalarına yoğunlaştı; dil alanındaki özgün buluş ve kullanımlarıyla dikkati çekti. İnsana ilişkin en önemli olayların çoğunu kurcalarken yazı yazma, yaratma eyleminin büyük zorluklarından biri olan “anlatımda yoğunlaşmanın” üstesinden gelmiş, az sözcükle çok şey söylemeyi başarmayı bilmiş (M. Uyguner) bir şair olarak tanındı. Çocukluk anılarını, aile çevresini, insanlarla olan ilişkisini, bu ilişkilerdeki açmazları ve çelişkileri işlediği şiirlerinde kendi iç benliğini anlama çabası içinde olduğu görüldü. “Yeni Zaman Eski Hayat” adlı oyununda değişime ayak uyduramayan eski İstanbul insanlarını ironik bir dille ele aldı. Bu oyunu ve “ Şu Bizim Evliya Çelebi” adlı oyunu İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda sahnelendi.

Melisa Gürpınar, “İstanbul’un Gözleri Mahmur” ile 1991 Halil Kocagöz Ödülü, “Yeni Zaman Eski Hayat” ile 1994 Avni Dilligil Yılın En İyi Oyun Yazarı Ödülü’nü almıştır.

Melisa Gürpınar, PEN Yazarlar Derneği, Oyun Yazarları Derneği, Uluslararası Eleştirmenler Birliği ve BESAM üyesidir.

Muzaffer Buyrukçu Melisa Gürpınar hakkında: “Melisa Gürpınar, her harfine egemen olduğu Türkçeyi hamur yoğurur gibi yoğurur, yükseklikleri bile çok çok aşan noktalara götürür, renkli, müzikli resimli, coşkulu bir yapıya ulaştırır. Türkçenin eşsiz, yüce tadına zevkine, üstün bir sanatçının, üstün bir şairin incelmiş zevkini, bilincini katar ve anlam yönünden de, ses yönünden de zengin bir dille ne harikalar yaratılacağını belirtir, anlattıklarını unutulmaz kılar. (…) Usta bir sanatçıdır Melisa Gürpınar. Bu ustalığıyla ve parlak yeteneğiyle yüreklerde, beyinlerde şölen güzelliğinde, şölen coşkusunda rüzgârlar estirir. Sevinçleri, heyecanları arttırır” değerlendirmesini yapmıştır.

Zeynep Aliye ise Melisa Gürpınar hakkında “Zaman zaman düzyazı şiirler mi, şiirsel düzyazılar mı sorusunun bir kelebek kanadında gelip okurun belleğine değiverdiği duyumsatan bu kitabında Melisa Gürpınar çok ciddi biçimde yaşamı, kendini, kendindeki çoğu, çokluğu sorguluyor. Yani birtakım anlardan, anılardan yola çıkarak, hepimize, tüm topluma yöneltiyor sorularını. İnce ince değdiriyor oklarını hepimize… An oluyor, rüzgârın soluğunu duyuveriyor okur Salkımsöğütlerin gölgesinde. Tam da bir dinlenme, kendini salıverme özlemi içindeyken… Durup dinleyince sesler, renkler, kokular geliyor; bütün bir geçmişimizden, unutulmuş sevgilerden, yitik dostluklardan, tükenmeye boyun eğmiş insanlardan, eskide kalmış evlerden, sokaklardan… Çoktan tavanarasından da atılmış eşyalardan bugünkü kuşaklara ve gelecek kuşaklara postalanmış kırmızı kurdeleli bir mektup demeti gibi de algılanabiliyor bu yüzden, zaman zaman salt şiire, zaman zaman minimal öykülere dönüşen metinler” sözlerini sarf etmiştir.

ESERLERİ

ŞİİR: Umut Pembeleri (1962), Yeni Bir Gün Şarkısı (üç kitap bir arada, 1975), Gece Yarısı Notları (şiirsel anlatı, 1981), Ara Beni Sevgilim Sözcüklerin İçinde (iki kitap birlikte, 1983), Yaz Mektupları (1985), İstanbul’un Gözleri Mahmur (şiirsel öyküler, 1990), Çocukluğum ve Ölümüm (1993), Salkımsöğütlerin Gölgesinde (düzyazı şiir, 1998), Her Harf Bir Melek (1999), Ada Şiirleri (2003), Küçük Şeyler (2004).

OYUN: Yeni Zaman, Eski Hayat (1993).

ÇOCUK KİTABI: Uçup Giden Kent (1991), Kitap Benim Kanadım (şiirsel anlatı, 1999).

GENÇLİK ROMANI: Okul Arkadaşım (1998).

 

 

Paylaş