HAYATI

Divan şairi ve tezkire yazarı. Edirne’de dünyaya geldiği biline Güfti’nin doğum tarihi hakkında herhangi bir bilgi yok. 1677’de Edirne’de vefat etti. Asıl adı Ali. Yaşamı üzerine ayrıntılı bilgi yok. Medrese eğitiminden sonra çeşitli yerlerde kadılıklar görevinde bulunduğunu biliyoruz.

Edirneli Ali Güfti, çağdaşı yüz üç şairi konu aldığı manzum tezkiresi ile tanınmıştır. Tezkiresi, manzum oluşunun yanı sıra, sözünü ettiği şairlerin yaşayışını, özel yaşamlarını, zevklerini, hiciv ve mizah yolu ile vermesi açısından da ilgi çekicidir. Hicvin ve mizahın ölçüsü kaçırılmışsa da, divan şiirinin bu yoldaki eğilimi göz önünde tutulursa Güfti’yi bu konuda yadırgamamak gerekir.

ESERLERİ

Güfti’nin gerek Teşrifatü’ş- Şuara adını taşıyan tezkiresi, gerekse Gamname, Şah ü Derviş mesnevileri ile rubailerini kapsayan mecmuası basılmadı.

ESERLERİ
DİVAN’DAN

GAZELLER

GAZEL I

Lebün hayalı kim hem-dest fikret oldı bana

Kadeh numune-i girdab-ı hayret oldı bana

 

Menem peygamber-i ahır zaman-ı ‘alem-i ‘aşk

Revan-ı kuh ken ü Kays ümmet oldı bana

 

Harif-i zahid-i şehrüm ki şah-ı sidre henüz

Halal-ı kuşe-i tac-ı keramet oldı bana

 

Hemişe vakf-ı hazandur bahar-ı ümmidüm

Zuhal meğer ki hem-aguş-ı fıtrat oldı bana

 

Açıldı gerçi güli bağ-ı alemüm Güfti

Velik her biri bir dağ-ı hasret oldı bana

GAZEL II

Bağ-ı gam murg-ı hoş-aheng nedür bilmez hiç

Eser-i ah-ı dil-i teng nedür bilmez hiç

 

Turfe-murgum ki ruh-ı gonca-i bağ-ı emelüm

Feyz-i gül-güna-keş-i reng nedür bilmez hiç

 

Bü’l-aceb mey-keş-i aşkum ki dil-i bü’l- hevesüm

Cilve-i sağar-ı ferheng nedür bilmez hiç

 

Şuledür bade meğer aks-i ruh-ı sakiden

Levha-ı ayinesi jeng nedür bilmez hiç

 

Tab-ı ruhsarı ile oldı hem-ağuş-ı nigeh

Müjde hançer-keşi-i cebg nedür bilmez hiç

 

Nazm-ı Güfti olalı ruh-ı heyula-yı sühan

Mani-i hamesi nireng nedür bilmez hiç

GAZEL III

O germ-suz-ı heves kim dil-i harabi yakar

Döner o ateşe kim sine-i kebayı yakar

 

Şeb ane bezmde seyre o afitab-ı ruhı

Mesih her gice fanus-ı mah-ı tabı yakar

 

Bu suz u tab-ı derun haste-i fırakunda

Kalursa böyle eger ferş-i came-h’abı yakar

 

Çerağ-ı mahd her şeb bu demde ah-ı derun

Fetil-i dağ-ı dili şu’le-ızdırabı yakar

 

Ne tab var dil-i Güfti-i bade peymada

Ki ateşin lebi cam-ı rahik-i nabı yakar

GAZEL IV

Hayal-i yar ile l aşina bi-gane sansunlar

Gam ile güft (u) gü it ma’il efsane sansunlar

 

Ser-i zülf ile ol leb-riz-i küfr ey abid-i mescid

Seni asude-gird-i saye-i büt-hane sansunlar

 

Olup zencir-i aşka beste-dil azadelik arz it

Ser-a-pa akıl-i ferzane ol divane sansunlar

 

O denlü çak çak ol pay-ta-ser tığ-i hasretle

Kef-i meşşata-ı hüsne derunun şane sansunlar

 

Dilün it ol kadar leb-riz-i secde Ka’be-i hüsne

Harem-cüyan seni Güfti Hudayı-hane sansunlar

KAYNAKÇA: Köprülü, M. Fuad (1928). “Edirneli Güftî”. Millî Mecmua 108: 1735-1736, Köprülü, M. Fuad (1928). “Edirneli Güftî”. Millî Mecmua 109: 1750-1751.

Paylaş