HAYATI

XVII. yüzyıl saz şairi. Yaşamı hakkında bilgilere şiirlerinden ulaşılmaktadır. Bir süre Mısır’da yaşadı. Derviş Halil’in bir yeniçeri olduğu, bir dörtlüğünden Mısır’daki Bektaşi tekkesine gidip geldiği anlaşılmaktadır.

Hikmet İlaydın, kendisindeki bir dergide bulunan dört şiiri yayımlamıştır. “Derviş Halil’in şiirleri, biçim bakımından, bir iki kopya yanlışı bir yana düzgündür. Konuyu yarım olmakla birlikte, zengin sesli uyaklar yönetmektedir. Söyleyiş, kısa, sert, öfkeli, dolayısıyla güçlüdür. Derviş Halil, yabancı sözcüklere ve tamlamalara düşkün değildir. Çevresindeki olayları karikatürleştirmekte özel bir başarı göstermektedir. Onu, elimizdeki şiirlerine bakarak bir, mizah şairi de diyebiliriz”.

ESER ÖRNEKLERİ

SİVRİSİNEK DESTANI

Sivrisinek ile halimiz yaman

Sor nice başım yorgana koydurur

Burnumla yerler her zaman

Kaşınmaktan derimizi soydurur

 

Katar katar olmuş gelir vız deyü

Çok kanımı içmişler az deyü

Usul ile böyle çal’nur saz deyü

Nefeslerin birbirine uydurur.

 

Akrep gibi sokar burnu kurusun

Acep nazik çalar Firenk borusun

Yanınca uydurmuş eşek arusun

Hesap edüp alayların saydurur.

 

Birbirin kovalayup yatarlar

Döşeğe girmeye yanup tüterler

Böyle kaideyle usul tutarlar

Sanasın kim nefesleri nay-durur

 

Kalkıp mumu yakıp arayum derim

Başını gözünü yarayım derüm

Dal satır cümlesin kırayım derim

Korkarım ki büyüklere duydurur

 

Gece ile derdimi kimse bilmez

Her birin kurşunla urursan ölmez

Söyleşmek kabildi yalınız gelmez

Hep eşkıyasın bile ivdırır

 

Sanursun cenkçidir alayın dizer

Avazın işinden canından bezer

Ellerin evinde beş on gün gezer

Bizim hanemizde altı ay durur

 

Gece herkes fikr etmeden yarını

Meterisden dinler ah u zarını

Cümle alem çeker onun zorunu

Gerek geda gerek ise bay durur

 

DERVİŞ HALİL eydür ayık yatamam

Sözlerim sahihdür yalan katamam

Üş dururum hiç birini tutamam

Cinne benzer bir acayip soydurur.

KAYNAKÇA: Türk Dili Dergisi, s: 192, 1976

 

Paylaş