HAYATI

On yedinci yüzyılın ortalarından on sekizinci yüzyıl başlarına kadar Anadolu’da yaşamış bir halk ozanıdır. Yaşamı üzerine fazla bilgi yok. Şiirlerinden alevi mezhebine mensup olduğu ve Orta Anadolu’da yaşadığı bilinmektedir. Cahit Öztelli, yine şiirlerine dayanarak Safeviler yararına birtakım eylemlerde bulunduğu, tutuklanıp cezalandırıldığı, giderek idam edilmiş olabileceği öne sürüyorsa (Bektaşi Gülleri, s:356) da somut bir örnek gösterememektedir. İran’a bağlılık pek çok alevi ve Bektaşi şairinde görülen ortak bir tutumdur. Hele Dedemoğlu’nun Şeyh Bedrettin’in görüşlerini benimsediği kabullenir ve şii batıni inançları benimseyenlerin baskıya uğradığı göz önünde tutulursa, şiirlerinde karşılaşılan zulme uğramak, kurtuluşu on iki soyundan, Ali’ye inanlardan beklemek temellerinin doğal sayılması gerekir.

Dedemoğlu’nun şiirleri toplanmamıştır. Az sayıdaki şiirleri, alevi Bektaşi halk edebiyatı örneklerini kapsayan antolojilerdedir.

ESERLERİ
  • Akça Kuğum, Sen Mi Geldin Göllere
  • Allah Muhammed Aşkına
  • Bir Dereye Vardım Suyu Ses Verir
  • Bir Selamın Geldi Seher Yelinden
  • Çark Devrildi Dolap Döndü
  • Çıktık Horasan’dan Eyledik Sökün
  • Dedemoğlu Az Oku
  • Dergâha Gelen Erenler
  • El Ere Bunalmayınca Çağırmaz
  • Erenlerin, Evliyanın Yoluna
  • Erler Evliyalar Kırklar Yediler
  • Geldim Gider Oldum Dar-ı Fenadan
  • Gel Gönül Okuyu Virdi Hak Muhammed Ya Ali
  • Gine Bad Yelleri Esti
  • Gönül Sana Bir Nasihat Eyleyim
  • Göründü (Gül-ü Seyran Bağlarında)
  • Hasretin Ciğerim Büryan Eyledi
  • İmam Hüseyin’e Olan Zulmatı
  • İntizarım Ol Gözleri Mestime
  • Kerbela Çölünden Sakin Mi Geldin
  • Kimi Bulur Mevlasını
  • Medet Hey Allah’ım Medet
  • Mehdi’yi Eğer Candan Seversen
  • Muhammed Ali Yi Candan Seversen
  • Ne Güzel Yaratmış Hak Teala
  • Neyledin Dünya
ESER ÖRNEKLERİ

“Akça kuğum sen mi geldin göllere

Arife kendini bildirmeye gör

Avcının dilinde göllerin namı

Sak ol tellerini yoldurmaya gör

 

Sinemin batışını yaralı gördüm

Bir dost yaraladı bir de sen vurdun

Eşinden mi ayrıldın nedir derdin?

Derdini dertliye bildirmeye gör

 

Derdin var ise de bilene bildir

Güle har düşerse bir müşkil haldir

Kızılırmak dosta doğru bir yoldur

Karış umanlara gel durmaya gör

 

Dedemoğlu böyle imiş yazılar

Sinede yarası olan sızılar

Aşık olan maşukunu arzular

Terk edip adeti kaldırmaya gör”

KAYNAKÇA:  Vasfi Mahir Kocatürk / Tekke Şiiri Antolojisi (1955).

Paylaş