HAYATI

Roman yazarı ve şair. 21 Mart 1926’da Kırklareli Lüleburgaz’da dünyaya geldi. 5 Haziran 1971’de İstanbul’da yaşama veda etti. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi. Bazı yapıtlarını Cahit Saffet imzası ile kaleme aldı. Şair Mustafa Irgat’ın babasıdır. İngiliz edebiyatı profesörü Mîna Urgan’la olan evliliğinden iki çocuğu vardır.

İlkokulu Edirne İlkokulu’nda, ortaöğrenimini ise Vefa Ortaokulu’nda okuyan Cahit Irgat, Edirne Öğretmen Okulu son sınıftan ayrıldı. Bir süre oyunculuk yaptıktan sonra Ankara Devlet Konservatuarı’na girdi, dört yıl okudu. Bir süre Paris’te yaşadı. Daha sonra İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda, Küçük Sahne’de, Gen-ar ve Dormen tiyatrolarında çalıştı. Cahide Sonku ile birlikte Cahitler Tiyatrosu’nu kurdu. Sahne hayatının yanı sıra çok sayıda filmde rol alan Cahit Irgat, karakter rolleriyle tanındı; 1940-60 yılları arasında dönemin önemli oyuncularından biri olarak kabul edildi.

Cahit Irgat’ın Cahit Saffet imzası ile kaleme aldığı ilk şiirleri 1935’te Varlık dergisinde yayımlandı. Sonraki yıllarda yazı ve şiirleri Varlık, Servetifünun-Uyanış, Gündüz, Yücel, Ses, Pınar, Yığın, Yürüyüş, Ant, Yığın, Yaprak dergileri ile Yirminci Asır, Yeni Sanat, Yeni Dergi, Beraber, Dost, Yeditepe dergileri ile Akşam, Milliyet gibi pek çok gazetede yer aldı. Cahit Irgat, 1935-50 yılları arasında yayımladığı şiirlerinde yeni edebiyat akımının öncü isimleri arasında gösterildi. Sonraki yıllarda Bu Şehrin Çocukları ve Rüzgarla Konuşuyorum adlı kitaplarında topladığı bu şiirlerde, II. Dünya Savaşı’nın kuşattığı hayata ve insanlara değişik açılardan bakmasının yaratmış olduğu zenginlikler açık özellikler olarak görüldü. Asım Bezirci’nin belirttiği gibi, önceleri yeni şiiri kurarken belki bir süre geçiş dönemi kuşağının öteki şairleri ile ortak bir söyleyiş ya da etkilenme çizgisi yaşadı. Ama buruk, okuyanı birdenbire saran bu şiirler biçimsel sınırlarda kalan etkilenmeleri kolayca aşıverdiler. Daha sonraki şiirlerinde ise kendi sesine alışmış bir Cahit Irgat, kimi zaman simgelere başvursa bile öfkeli, haklı isteklerin şairi olduğu kabul edildi.

Cahit Irgat, Bu Şehrin Çocukları ve Rüzgârlarım Konuşuyor adlı kitaplarında topladığı şiirlerinde kuşağının yaşama ve insanlara bakışını yansıttı. Bu şiirlerinde halktan kişileri, geçim sıkıntısı çeken insanları, yoksulları, ırgatları, memurları, açlığı, vücudunu satan kadınları, dostlukları, insan sevgisini, savaşın kötülüklerini, hümanist düşünceleri, özgürlüğü ve adaleti duygulu bir gerçeklikle, öfkeli bir içtenlikle ve alaycı bir dille anlattı. Ceza Yasası’nın 142. maddesine aykırı görülerek Rüzgarlarım Konuşuyor ve Ortalık adlı kitapları hakkında dava açıldıysa da hüküm giymedi. 1971’de Milliyet gazetesinde tefrika edilen İnsan Kafesi adlı bir roman kaleme aldı.

ESERLERİ

Şiir:

  • Bu Şehrin Çocukları, İst.: Arpad, 1945
  • Rüzgârlarım Konuşuyor, İst.: Sebat B., 1947
  • Ortalık, İst.: Yeditepe, 1952
  • Irgat’ın Türküsü, (bütün şiirleri) İst.: Ağaoğlu, 1969
  • Seçme Şiirler, İst.: Adam, 1998.

Roman:

  • Geri Dönemezsin, İst.: Remzi, 1947

KAYNAKÇA: Nebioğlu, 350; Necatigil, İsimler, 194; Özkırımlı, TEA, III, 664-665; “Irgat, Cahit”, TDEA, IV, 310; Kurdakul, Sözlük, 326-327; Karaalioğlu, 276; A. Bezirci, On Şair, On Şiir, İst., 1971; Kurdakul, Cumhuriyet, 223-226.

Paylaş