HAYATI

23 Temmuz 1908’de Erzincan’da dünyaya geldi. 24 Ekim 1969’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Ankaralı Aşık Ömer, Aşık Ömer, Behçet Fuat imzalarını da kullandı. Naciye Hanım ile Kayserili Bürünbüz aşiretine mensup, ziraat memuru Şaban Hami Bey’in oğludur. İlk ve orta eğitimini Bolu, Konya, Kudüs (babasının işi sebebiyle bir süre yaşadı) ve Kayseri’de tamamladı. Daha sonra Zonguldak Yüksek Maden Mühendisliği Mektebi’nden mezun oldu. (1929’da). Bir süre Fransa’da staj yaptı ve yurda döndükten sonra Ankara’da İktisat Vekaleti Merkez maden mühendisi olarak çalışmaya başladı. 1932-1933 yılları arasında Türk Dil Kurumu’nun yazmanlığını yaptı. 1934-1936 yılları arasında, Atatürk’ün isteği üzerine İngiltere’de Cambridge Üniversitesi’nde İngiliz edebiyatı üzerine incelemelerde bulundu. 1941-1947 arasında Erzincan Milletvekili olarak TBMM’ye girdi. 1948’de Atatürk Devrimlerinden sapıldığı gerekçesi ile milletvekilliği ile partisi CHP’den istifa etti. Robert Koleji’nde edebiyat öğretmeni ve 1950-1959 yılları arasında “Şiir Dünyamız” saatini hazırladığı İstanbul Radyosu’nda edebi danışman olarak görev yaptı. 27 Mayıs askeri darbesinden sonra kurucu meclise üye olarak girdi. Daha sonra sırasıyla TRT Yönetim Kurulu üyeliği, Akbank’ta danışmanlık ve TRT’de program uzmanlığı yaptı. 1955’te Halkevleri Müfettişi olarak görevlendirildi ve bu görevi için tüm yurdun her tarafını dolaşmış ve halk şiiri ile ilgili gözlemler yaptı.

Behçet Kemal Çağlar, Halkevleri’nin açılışında bizzat görev alması ve “Görmeye Geldim” adlı şiiri, Çoban Piyesi ve ardından yazıp  oynadığı Ergenekon Piyesi ile Atatürk’ün dikkatini çekti ve himayesini gördü.

1 Nisan- 25 Kasım 1949 arasında, 35 sayı, haftalık sanat dergisi Şadırvan’ı yayımladı. Şiirlerinin yanı sıra manzum eserler de kaleme alan Behçet Kemal Çağlar’ın yapıtları Şadırvan, Hayat, Muhit, Varlık, İnkilapçı Gençlik ve Türk Dili dergilerinde yer buldu.

Her şeyden önce “Devrim Şairi” olarak anılan Behçet Kemal Çağlar, Faruk Nafiz Çamlıbel ile birlikte kaleme aldıkları ve Cemal Reşit Rey tarafından bestelenen “Onuncu Yıl Marşı” ile adından söz ettirdi.

Ölümünden sonra kardeşi Fikret Çağlar tarafından adına düzenlenen “Behçet Kemal Armağanı” ilk ve son kez 1970 yılında Ceyhun Atuf Kansu’ya verildi.  “Destan Destan İçinde” ve “Ezo Gelin” adlı filmlerin senaryoları Behçet Kemal Çağlar’ın yapıtlarından esinlenerek kaleme alınmıştır.

ESERLERİ

ŞİİR: Erciyes’ten Kopan Çığ (1932’de), Burada Bir Kalp Çarpıyor (1933’te), Atatürk’e Şiirler (1965’de), Benden İçeri (bütün şiirlerinin toplandığı eser, 1966’da), Kur’an-ı Kerim’den İlhamlar (1966’da), Behçet Kemal Çağlar: Son Şiirleri (derleyen Fikret Çağlar, 1970).

DESTAN: Ankaralı Âşık Ömer’in Cumhuriyet Destanı (1930’da), Cumhuriyetimizin On Yedinci Yılında Âşık Ömer’den Destanlar, Türküler (1940’ta), İlköğretim Destanı (1945’de), Battal Gazi Destanı (1968’de), Malazgirt Zaferinden İstanbul Fethine (dört destan, 1971’de), Destanlar (hazırlayan Selcan Teoman, 1997’de)

OYUN: Çoban (1932’de), Attila (1935’te), Göklerin Fethi (1937’de), Timur ve Yıldırım Operası (Basılmayan yapıtı).

İNCELEME: Halkevleri (1935’te), Hasan-Âli Yücel: Hayatı ve Eserleri (1937’de), Namık Kemal (1954’te).

GEZİ-İZLENİM: Hür Mavilikte (1947’de), Dolmahahçe’den Anıtkabir’e (1955’te), Bitmez Tükenmez Anadolu (1994’te).

ANTOLOJİ-DERLEME: Mütarekeden Sonrakiler (O. Burian ve H. Y. Şehsuvaroğlu ile birlikte, 1938’de), Türk ve Dünya Edebiyatından Derlenmiş Şiirler (N. Evliyagil ile birlikte, 1959’da), Dünyadan Kırk Büyük (1961’de), Dünyadan Kırk Anıt (1962’de), Dünyadan Kırk Olay (1964’de), Atatürk Denizinden Damlalar (düzyazılardan derleme, 1967’de), Türk Şiirinde Aşk (B. S. Ediboğlu ile birlikte, 1968’de), Bugünün Diliyle Atatürk’ün Söylevleri (Mustafa Kemal Atatürk’ün 1919-28 arasında yaptığı konuşmalardan seçme konuşmalar, 1968’de).

Paylaş