HAYATI

XVII. Yüzyıl halk şairlerinden. Doğduğu yıl tam olarak bilinmeyen Aşık Ömer, 1651’de yazıldığı saptanan (Prof. Pertev N. Boratav) bir şiirindeki “Vatanı aslimiz Aydın ilidir” mısrasına dayanarak Aydın’da doğduğu ileri sürülmektedir. 1707 yılında ise İstanbul’da yaşama veda ettiği bilinmektedir.

Karamanlı Şerifli adında bir hocadan ders gören Aşık Ömer, orduya girerek IV. Mehmet, II. Ahmet ve II. Mustafa devirlerinde serhat kalelerinde bulundu. İstanbul’da uzun zaman kaldıktan sonra Bursa, Sakız, Varna, Sinop, Bağdat ve Tuna boylarına gitti. II. Ahmet döneminde yapılan Avustura-Macaristan ve Rusya seferlerine katıldı ve bu seferler hakkında şiirler yazdı.

Aşık Ömer, yüzyıllar boyunca yetişmiş bütün saz şairlerimizin en ünlüsü ve en çok şiir bırakmış (1500’e yakın) olanıdır. Edebi kişiliği divan ve halk şiirlerinden ortak etkileri altında geliştikçe bir yandan aruzla nazım tekniği kusurlu, hayalleri aşınmış da olsa tevhidler, naatlar, kaside, gazel, murabba, muhammes ve müseddesler yazdı, bir yandan da adını asıl yaşatan koşmalarını, semai, varsağı, türkmani, destan ve kalenderlerini meydana getirdi. Dilinin hece şiirinde de yer yer yabancı unsurlarla karışık ve ağır olmasına rağmen, özellikle koşma ve semailerindeki aşklarını, hayatının başıboşluk ve coşkunluklarını ustaca vermesini bildiği içindir ki, çağında bilinip saygı duyulmasının yanı sıra kendinden sonra gelen şairleri de etkiledi ve daima hatırlandı.

Aşık Ömer’in Divan’ın yazmaları içinde en tanınmış olanı Ayvansaraylı Hüseyin Efendi’nin hicri takvime göre  1197’de (1781’de) düzenlemiş olduğu ve Konya’da  Mevlana Müzesi Kütüphanesi’nde bulunan nüshasıdır. Yed yüz elli kadar şiiri Sadettin Nuzhet Ergun tarafından 1953’de Aşık Ömer / Hayatı ve Eserleri adlı kitapta toplanmıştır.

ESERLERİ 

  • Divan (XVII. Yüzyıl)

KAYNAKÇA: Nihad Sami Banarlı / Resimli Türk Edebiyatı Tarihi (c. 2, 1987), Abdülkadir Karahan / Âşık Ömer (TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 4, 1991), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (1985), Şükran Kurdakul, Sözlük (1999), İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) – Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) – Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007, 2009) –  Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) – Encyclopedia of Turkey’s Fomous People (2013), Bursalı Mehmet Tahir / Osmanlı Müellieri (c. 2, 1972), S. Nüzhet Ergun / Âşık Ömer: Hayatı ve Şiirleri (1936), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (c. 1, 1977), Ahmet Kabaklı / Türk Edebiyatı (c. 2, 1978), TDE Ansiklopedisi (c. 1, s. 195-196), Seyit Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (1982)

 

Paylaş