HAYATI

Divan şairi. Amasya’da dünyaya geldiği bilinen Akif’in doğum tarihi hakkında herhangi bir bilgi yok. 1759’da Amasya’da vefat etmiş ve burada toprağa verilmiştir. Asıl adı Mustafa’dır. Bayram Efendi adlı birinin oğludur. Akif, medrese eğitimini tamamladıktan sonra Amasya’da Beyazıd medresesinde müderrislik yaptı. Daha sonra Amasya müftülüğü görevine getirildi ve ölene kadar bu görevde kaldı.

Akif, bilginliğinin yanı sıra şairliği ile de dikkat çekmiş biridir. Şiirlerini 682 beyitten meydana gelen bir küçük divanda toplamıştır. Divan, üç kaside, üç tarih, kırk gazel, on rubai, bir lugaz ve yirmi beş beyitten meydana gelir. Akif’in Fars dilinde kaleme aldığı şiirleri de vardır. Ayrıca şairin, Makamat-ı Hariri tarzında Bedia adlı bir başka eseri daha vardır. Aslında dile hakim bir şair olan Akif, Hariri’yi taklidi sebebi ile şiirlerinde çağının şairleri tarafından pek kullanılmayan çok sayıda yabancı kelimde de kullanmıştır.

ESERLERİ
  • Divan
  • Bedia
ESER ÖRNEKLERİ
DİVAN’DAN

BEYT

Zıdd-ı me᾽nûsunu kabz ise garaz hâk-i dile
Tohm-ı vîrâneyi ek nahl-i temennâ yerine

GAZELLER

GAZEL I

Gelmez hamam-ı name-i vuslat kalır gider
Dilde bu intizar-ı meserret kalır gider

Gelmez mi peyk-i müjde-res-i vasl-ı yar acep
Görmez miyiz cemalini hasret kalır gider

Her gün miyan-ı bezm-i rakibe gider kalır
Gelmez kenare bir şeb o afet kalır gider

Pa-der-gil-i riya kalır eşkiyle zahidan
Gitmez bu vartada o har elbet kalır gider

Pa-der-dil-i riya kalır eşkiyle zahiddan
Gitmez bu vartada o har elbet kalır gider

Etmezse va’d-ı vasla vefa ger o sade-ruh
Mir’at-ı dilde jeng-i küdurret kalır gider

Gelmezse bezme bu gece tahkik Akifa
Hatır o şuha ta be-kıyamet kalır gider

GAZEL II

Harlarla gül-ruhum azm-i gülistan etmede
Bülbül-i dil durmayıp bihude efgan etmeden

Mürdegan-ı aşkla la’li bahşiş-i can etmede
Gamze-i kattali amma dembedem kan etmede

Ah edip geh ağlayıp geh gah eder kuyun tavaf
Dem sürüp mey nuş edip dil özge devran etmede

İş tahammül etmedir bar-ı hukuk-ı sohbete
Sanma kim vardır hüner teksir-i yaran etmede

Kaddini çevgan serin guy eyle Akif karşu var
Binmiş esb-i cevre şahım azm-i meydan etmede

KAYNAKÇA: İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 479

 

Paylaş