1822’de Lohça, Bulgaristan’da dünyaya geldi, 25 Mayıs 1895 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti. Asıl adı Ahmet’tir. Cevdet ismini 1843 senesinde İstanbul’da öğrenim gördüğü sırada Şair Süleyman Fehim Efendi tarafından verilmiştir. İlk ve orta öğrenimini Lohça’da tamamladı. Ardından İstanbul’a geldi. Burada Murat Molla Tekkesi’nde Mantık, Arapça ve Farsça dersleri aldı. Handeshane’de Matematik öğrenimi gördü. Yine aynı yıllarda Fransızca öğrendi. Reşit Paşa’nın himayesinde siyasetle ilgilenmeye başladı.  1850 senesinde Maarif Meclisi Üyeliği ve Darülmuallim Müdürlüğü görevlerine getirildi. İlk Osmanlı dilbilgisi kitabı olarak kabul edilen ve Türkçe, Arapça ve Farsça dillerini açıklayan Kavaid-i Osmaniye adlı eseri Fuat Paşa ile birlikte hazırladı. 1855’de Osmanlı Devleti’nin resmi tarihçisi görevine getirilen Ahmed Cevdet Paşa, bu görevi on yıl sürdürdü.

Kurucu kadrosunda yer aldığı Encümen-i  Daniş üyeliğine getirildi. Bu kurulda alınan karar ile Osmanlı Tarihi’ni anlatan eseri Tarih-i Cevdet’i yazdı ve İbni Haldün’n Mukaddime adlı eserinin Osmanlıca’ya çevirisini yaptı. Tarih- Cevdet’i modern tarih anlayışına uygun olarak yazılmış olduğu otoriteler tarafından kabul edilmektedir.

1837’den 1866’ya kadar çeşitli devlet görevlerinde bulundu. Başkanlığında bulunduğu Mecelle Cemiyeti tarafından Mecelle’nin dört cildi yayımlandı.

Şeyhülislam ile fikir ayrılığı sebebi ile görevinden azledilip Bursa Valiliği’ne atandı. Ancak denetimi olmadan hazırlanan Mecelle’nin beşinci ve altıncı ciltleri ağır eleştiriler alması üzerine yeniden Mecelle Cemiyeti’nin başına getirildi. Göreve geldikten Mecelle’nin beşinci ve altıncı ciltleri yeniden yazıldı.

1875’de Maarif ve Adliye Nazırlığı yaptı.  1876’da bu görevinden ayrıldı ise de yeniden aynı göreve getirildi.  Bir süre Suriye Valisi olarak görev yaptı. 1886’da Adliye Nazırlığı görevine getirildi. Girit Görüşmelerine katıldı.Birinci Abdülhamid tarafından Meclis-i Ali üyeliğine getirildi.

Uzun yıllar Reşit Paşa’nın yardımcısı olarak çalışmasına rağmen İslami Düşüncenin savunuculuğunu doldurulmasına şiddetle karşı çıktı.  Mecelle Cemiyeti’ne başkanlık yaptığı dönemlerde Mecelle’nin on altı cildinin hepsinin Osmanlı’caya çevirisini sağladı. Kendisi tarafından yazılan ve Osmanlı Tarihi’ni modern tarih anlayışı ile yazdığı Tarih-i Cevdet en güzel Osmanlıca eserlerden biri olarak kabul edilmektedir.  Abdülhamit’in isteği üzerine yazdığı Maruzat isimli eserinde 1839-76 yılları arasında yaşanan olayları değerlendirdi.

6 ciltten oluşan ve Hz Adem’den Hz Muhammed’e kadar tüm peygamberlerin hayatlarını anlattığı ünlü eseri Kısası Embiya ve Tevarih-i Hulefa’da sade bir dil ve samimi bir uslup kullandı. Şiirleri hayatının son dönemlerinde yine Abdülhamit’in isteği ile Divançe’de toplandı. 1855 yılında Rabia Adviye Hanım ile evlenmiştir ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Ahmed Cevdet Paşa, hayatının son günlerini çocuklarına ve bilimsel çalışmalarına ayırdı. 26 Mayıs 1895’de Bebek’te bulunan yalısında vefat etti.  Fatih Cami Bahçesine defnedildi

Paylaş