HAYATI

Şair ve tarihçi. Vardar Yenicesi’nde dünyaya geldi. 1577’de İstanbul’da hayatını kaybetti. Asıl adı Mansur Çelebi. Yaşamı üzerine ayrıntılı bilgi yok. Medrese öğrenimi yaptıktan sonra genç yaşta Kaptan-ı Derya Piyale Paşa’nın yanında donanmada bulundu. Gemicilik terimleri ile dolu ünlü kasidesini bu yıllarda yazdığı söylenir. 1566’da Zigetvar seferine katıldığı söylenir.

Şiirlerine mecmualarda rastladığımız Agehi, kimi kaside ve gazellerinde gemici terimleri kullanmış, onlara yerel bir renk vermeyi başarmıştır. Ancak güçlü bir şair olduğu söylenemez.

ESERLERİ

Divan’ı bulunamadı. Bilinen diğer iki yapıtı ise Fetihname-i Kal’a-i Sigetvar, Menakıb-ı İmam-ı Gazali

ESER ÖRNEKLERİ

KESİDE-İ KEŞFİ

Çektirip firkateni benden ırağ oldun sen

Bahr-i firkatde nice furtunalar çektim ben

*

Sen yıkarsın bu yakalarda gönüller şehrin

Dil ü can mülkünü viran edici sensin sen

*

Bad-ı aşkun alavand eyledi sabrum gemisin

İlevend oldı gönül tıflı senün derdünden

*

Barbariçan siyeh atlasdan olaldan cânâ

Gemici neftilerin ‘âşık-ı zâr etdün sen

*

Seyr eden yüzüni deryâda erişür Hızır’a

Kadre ugrar seni bir kerre kadırgada gören

*

Bahr-i ‘ışk içre yürürsem n’ola yelken dorıda

Bir harâmî bakıcı yâre esîr oldum ben

*

Yâr agyâr ile seyrâna çıkar deryâya

Ehl-i dil ‘âşık olan volta urur gen yakadan

*

Dûd-ı âhum direk oldı, bu zemîn keştîdür

Bir yeni yelken olupdur ana gerdûn-i köhen

*

Cânda suguryaturur derd ü belâ renc ü ‘anâ

İstifa oldı gönül mankaları mihnetden

*

Geldi çatdı dil ü cân zevrakına derd ü elem

Bizi çignetmege bu fülk-i felek dutdı dümen

*

Rüzgâr oldı muhâlif başuma üşdi belâ

Başladı geldi karıntı yine başdan kıçdan

*

Bahr-i ‘aşka düşeli oldı muhâlif çenber

Korkum oldur ki gele bad-ı belâ yaprakdan

*

Eger oldunsa mahabbet denizinde mellâh

Pusula şevk gerek harti gam u derd ü mihen

*

‘Işk deryâsına saldunsa gönül zevrakını

Bulımazsın bu yakalarda dilâ sen mesken

*

Rüzgârun karışık oldı hazer eyle dilâ

Üstine aldurasın tira mola mayna seren

GAZEL

Mısr-ı hüsnün padişahısın sen ey Yusuf-cemal

Nice bir çeksün dil-i Yakubumuz hüzn-ü melal

*

Döne döne öpdügiyçün la’l-i yâri sakıya

Sagarun kanı benüm yanımda olmuşdur helal

*

Bilmeseydi kaşlarun yanında ger eksikliğin

Gelmez idi böyle alçaklıktan ey meh-rü hilal

*

Girmedün gönlüne gitdi ey hilal-ebru senün

Gerçi cism-i natuvunum gamdan olmışdur hayal

*

Safha-i dilde miyan-ı yarı tasvir eyledüm

Hayli nekşetdüm nigara bağladum nazik hayal

*

Arz-ı hal et gah gâhi bendesin yad eylesün

Canib-i yara gezer eylersen ey bad-ı şimal

*

Kil ü kaalün dinlemez ey Agehi ol bi-vefa

Pes ne lazım güft u guy ile edesin arz-ı hal

KAYNAKÇA: Agah Sırrı Levend, Garavatnameler, s:60, TCYK, s:448

 

Paylaş